در کامیونهای سنگین، سیستم خنککننده نقشی حیاتی در حفظ سلامت موتور و جلوگیری از فرسایش زودرس آن دارد. در گرمای شدید تابستان، فشار مضاعف بر رادیاتور، پمپ آب و مسیرهای گردش کولانت میتواند تعادل حرارتی موتور را بر هم بزند؛ در نتیجه، کوچکترین سهلانگاری در نگهداری سیستم خنککننده موتور کامیون سنگین ممکن است منجر به جوشآوردن موتور، افت توان، یا حتی خرابی کامل آن شود.
نگهداری این سیستم فقط به تعویض دورهای آب یا کولانت خلاصه نمیشود، بلکه شامل مجموعهای از اقدامات پیشگیرانه مانند پایش کیفیت مایع خنککننده، اطمینان از سلامت اتصالات و تمیزی مدار عبور آب است. استفاده از محلولهای نگهدارنده باکیفیت — که ترکیباتی از بازدارندههای خوردگی و کنترلکننده های رسوب دارند — میتواند تفاوت زیادی در عملکرد و طول عمر موتور ایجاد کند.
در این مقاله به سه نکته طلایی برای نگهداری سیستم خنککننده موتور کامیون سنگین در گرمای شدید میپردازیم؛ نکاتی که اجرای آنها میتواند از استهلاک غیر طبیعی و هزینههای غیرمنتظره جلوگیری کند و دوام کارکرد موتور را در شرایط سخت فراهم نماید.
3 نکته طلایی برای نگهداری سیستم خنک کننده موتور کامیون سنگین
۱. بررسی منظم کیفیت کولانت و استفاده از محلول نگهدارنده با ترکیبات پایدار
در سیستم های خنک کننده ماشین آلات از جمله کامیونهای سنگین، کولانت مهمترین عامل در کنترل خوردگی و جلوگیری از تشکیل رسوب است. در دمای بالا و همچنین نوسانات دمایی، ترکیبات موجود در اغلب ضدیخ ها به سرعت تجزیه میشوند و خاصیت ضدخوردگی خود را از دست میدهند. MEG به عنوان الکل موجود در ضدیخ ها نیز در چنین شرایطی به سرعت تجزیه شده و تولید ترکیبات اسیدی می کند. به همین دلیل است که pH ضدیخ ها اغلب تمایل به پایین آمدن و اسیدی شدن دارد. استفاده از کولانتهای مهندسیشده با بازدارندههای آلی (نظیر محلول نگهدارنده ELC+ مهام)، پایداری شیمیایی و ثبات pH در مدار خنککننده را که نقشی بی بدیل در سلامت سیستم خنک کننده موتور دارد، به ارمغان می آورد.
پیشنهاد میشود هر سه تا شش ماه، وضعیت رنگ و شفافیت کولانت بررسی شود. اگر رنگ آن تیره، کدر یا همراه با ذرات معلق بود، نشان از کاهش خاصیت محافظتی آن دارد و احتمالا می بایست نیاز شود. همچنین میزان اختلاط کولانت با آب باید طبق دستورالعمل سازنده باشد؛ در شرایط کارکرد موتورهای سنگین، محلولهای آماده مصرف که نیاز به اختلاط با آب ندارد، عملکرد بهتری را نشان میدهند.
بیشتر بخوانید: تفاوت رسوبزدایی صنعتی با رسوب زدایی خانگی
۲. تمیزی مسیرهای جریان کولانت و عملکرد صحیح اجزای سیستم خنککننده
رادیاتور، واترپمپ، شیلنگها و ترموستات در سیستم خنککننده موتور کامیون سنگین باید بهصورت دورهای بازبینی شوند. تجمع گرد و غبار یا رسوبات روی سطح خارجی یا داخلی رادیاتور مانع انتقال حرارت مؤثر میشود. شستوشوی منظم سطح خارجی با آب بدون فشار بالا و بررسی نشتیها از مهمترین اقدامات نگهداری است.رسوب داخلی در کانالهای رادیاتور معمولاً ناشی از سختی بالای آب یا استفاده از مایع خنککننده نامناسب است. در این موارد، رسوبزدایی کنترلشده با محلولهای تخصصی سازگار با فلزات سیستم خنککننده پیشنهاد میشود تا بدون آسیب به آلومینیوم، مس و آهن، مسیر جریان باز شود. تاکید می گردد، در صورتی که مجاری داخلی سیستم خنک کننده دچار رسوب شده، حتما توسط رسوب زداهای ایمن و تخصصی، اقدام به رسوب زدایی مدار نمایید.
همچنین توجه به سلامت درپوش فشار رادیاتور ضروری است؛ درپوش معیوب میتواند نقطهجوش کولانت را پایین بیاورد و موجب جوشآوردن زودهنگام مایع خنک کننده موتور گردد. همچنین، درب معیوب موجب تشدید تبخیرهای ناخواسته می گردد که همین امر می تواند ایجاد رسوب در مدار را در پی داشته باشد.
۳. پایش دمای کارکرد موتور و برنامهریزی برای نگهداری پیشگیرانه
دمای نوسانی موتور یکی از نشانههای ضعف در عملکرد سیستم خنککننده است. نصب حسگر دقیق دما و بررسی تناوبی عملکرد فن، رلهها و سنسورها کمک میکند پیش از وقوع خرابی، هشدارها شناسایی شوند. در تابستان، افزایش حتی ۵ تا ۱۰ درجه در دمای کاری موتور، فشار قابل توجهی به قطعات مکانیکی و سیستم روغنکاری وارد میکند. بر این اساس، حفظ راندمان سیستم خنک کننده حائز اهمیت بسیار است.
اجرای برنامه نگهداری پیشگیرانه در سیستم خنککننده موتور کامیون سنگین شامل کنترل سطح کولانت، اطمینان از تمیزی فیلترها و بررسی اتصالات در هر سرویس دورهای، هزینههای خرابی ناگهانی را تا چندین برابر کاهش میدهد.
بهطور خلاصه، نگهداری اصولی سیستم خنککننده موتور کامیون سنگین، یعنی پایش و بازرسی منظم، استفاده از محلول مناسب و تمیز نگهداشتن مدار، میتواند تفاوت بین عملکرد پایدار و توقف در گرمای جاده را رقم بزنند.
۵. نتیجهگیری
نگهداری سیستم خنککننده موتور کامیون سنگین، یک ضرورت فنی و اقتصادی است، نه یک انتخاب. هرگونه غفلت در پایش کولانت، کنترل دما یا تمیزی مدار، میتواند منجر به جوشآوردن موتور، کاهش راندمان و حتی سوختگی واشر سرسیلندر شود. استفاده از محلولهای نگهدارنده با فرمول پایدار مانند ELC+ مهام بهعنوان بخشی از برنامهی نگهداری پیشگیرانه، عمر مفید موتور را بهطور چشمگیری افزایش میدهد و از هزینههای تعمیرات سنگین جلوگیری میکند.
در نهایت، با رعایت سه اصل کلیدی بررسی منظم کولانت، پاکسازی مسیرهای خنککننده و استفاده از کولانت مناسب، میتوان اطمینان یافت که سیستم خنککننده حتی در سختترین شرایط تابستانی نیز عملکرد پایدار، ایمن و مناسب دارد.